• Naomi Heidinga

Richard Wagenaar in race voor titel ´Schoenmakerij van jaar´

OUDERKERK In het Kettinggesprek komt deze keer Richard Wagenaar aan bod. Hij is de derde generatie in een lijn van schoenmakers. Hij heeft al 29 jaar een winkel in Ouderkerk. Naast hakken en zolen maken, kan men voor veel meer zaken bij hem terecht. Van schaatsen slijpen, sleutels graveren tot je sneakers laten schoonmaken. Hij maakt kans op de titel 'Schoenmakerij van het jaar'.

Wagenaar heeft een winkel aan het Sluisplein. De twintig vierkante meter die de zaak groot is, wordt volledig benut. Hij werkt alleen en doet dat zes dagen per week. Maandag en zaterdag werkt hij halve dagen. En tussen de middag is zijn zaak een uurtje dicht, zodat hij een broodje kan eten met zijn gezin. Ze wonen iets verderop.

De vorige deelnemer aan het Kettinggesprek, Rody van Riet, vraagt hem: hoe word je de beste schoenmaker van Nederland?

"Vorig jaar augustus hoorde ik over de wedstrijd van de Nederlandse Schoenmakersvereniging, waar ik lid van ben. In plaats van een jurywedstrijd, pakt de vereniging het dit maal anders aan: via social media. Omdat ik best actief ben op social media heb ik besloten mee te doen. Ik heb me kwetsbaar opgesteld door een filmpje van mezelf op te nemen en deze te plaatsen op social media, zodat mensen hierop konden reageren. Mensen kunnen nog steeds op mij stemmen via www.meesterschoenmakerrichard.nl. Ik vraag ze om een reactie achter te laten: wat vinden ze bijvoorbeeld van mijn service en reparaties? Uit alle deelnemende schoenmakerijen wordt een aantal gekozen. Zij krijgen onaangekondigd bezoek van een jury. De uiteindelijke winnaar mag zich 'Schoenmakerij van het jaar 2019' noemen."

Heb je al eerder meegedaan aan wedstrijden?

"In 1999 deed ik voor het eerst mee. Ik heb tweemaal goud gewonnen, in 1999 en 2001, voor zowel dames- als herenschoenen. Een enorme eer en goed voor de publiciteit. Daardoor weten ook mensen van buiten Ouderkerk je te vinden. Op die manier krijg je een regiofunctie. Maar niet alleen vanwege de eer of publiciteit is deelnemen aan vakwedstrijden van belang. Ik werk hier in mijn eentje. Buiten mijn klanten is er niemand die vakinhoudelijk kijkt naar mijn werk. Meedoen aan een vakwedstrijd is daarom een goede graadmeter: zit ik op de goede weg, zijn er verbeteringen mogelijk?"

Je opa is begonnen als schoenmaker, je vader trad in zijn voetsporen. Was het vanzelfsprekend dat ook jij schoenmaker werd?

"Na de mavo heb ik even getwijfeld over fietsen, maar al snel werden het schoenen. In eerste instantie wilde ik orthopedisch schoenmaker worden. Dat ging echter niet door, de regels van het toenmalige ziekenfonds zorgden ervoor dat er in 1984 geen stageplekken beschikbaar waren. Daarom heb ik voor de reguliere schoenmakerij gekozen. Ik heb een aantal jaar voor anderen gewerkt, in Aalsmeer en Amsterdam. In april 1990 heb ik mijn eigen zaak geopend aan het Sluisplein. Ik was 22 jaar en wilde niet meer voor een baas werken. Mijn eerste zaak was kleiner dan mijn huidige, het was meer een kiosk. Door de uitbreiding van de toenmalige supermarkt moest mijn zaak echter wijken. Sinds 2000 zit ik in mijn huidige winkel."

Gaan mensen nog naar de schoenmaker?

"Mijn opa was van 1929 tot 1968 één van de vier schoenmakers in het dorp. Iedereen liet in die tijd al zijn/haar schoenen repareren. Mijn vader heeft 32 jaar een zaak in Amsterdam-Zuid gehad en had het altijd heel druk. Nu ben ik de enige schoenmaker in Ouderkerk. Dat terwijl het dorp veel groter is geworden, met veel meer inwoners. Maar schoenen laten repareren is niet meer vanzelfsprekend. Het is een landelijke tendens dat in plaats van ze te laten repareren, gooien mensen ze over het algemeen weg. Zonde en bovendien: niet erg duurzaam."

Schoenen verdienen een tweede leven?

"Ja, al geldt dat niet voor alle schoenen. Er worden ook veel schoenen van slechte kwaliteit verkocht. Tijdens de crisis zijn een aantal merken overgegaan naar goedkopere materialen, om zo de prijs van de schoenen te kunnen laten zakken. Na de crisis is de kwaliteit echter niet opgekrikt. Zulke schoenen hebben een houdbaarheidsdatum. Zelfs al draag je ze niet en laat je ze in de kast staan, toch gaan ze achteruit. De zolen verpulveren bijvoorbeeld."

Hoe houd je toch het hoofd boven water?

"Je moet alles aanpakken. Naast schoenen repareren, slijp ik schaatsen, graveer ik naambordjes en ben ik sleutelmaker. Sinds kort brengen mensen ook schoenen om ze enkel te laten poetsen of te pimpen. Vroeger deed men dat zelf op zondag; dan stonden de schoenen op een krant op tafel en werden ze één voor één gepoetst, dit hoorde erbij. Tegenwoordig laat men dat liever doen. We willen als Ouderkerkse ondernemers mensen graag in het dorp houden. Shop local is ons devies. Maar dat betekent wel dat je de mensen ook wat te bieden moet hebben. En niet snel nee verkopen, anders gaan ze het wel ergens anders halen."

Wie nodig je uit voor het volgende gesprek?

"Erik de Jong, de terrasman. Hij is vijf jaar geleden, tijdens de crisis voor zichzelf begonnen. Ik wil hem vragen: heb je je zo kunnen ontwikkelen zoals je vooraf voor ogen had?"

Naomi Heidinga