• Johan Vos bespeelt het Vollebregt-orgel. Toehoorder is Jozé van der Voort.

    Marion Kiewik

Over de grenzen van Europa met het Vollebregt Orgel

OUDERKERK In het Europees jaar van het cultureel erfgoed vestigen Jozé van der Voort en Johan Vos van de Stichting Vrienden Vollebregt Orgel de aandacht op ‘hun’ monumentale muziekinstrument en de concerten in de St. Urbanuskerk. De programmering is door de jaren heen steeds breder geworden. De ambitie strekt zich inmiddels uit tot over de grenzen van Europa.

Marion Kiewik

RIJKSMONUMENT “Dat de Urbanuskerk een rijksmonument is, weten de meeste mensen hier wel,” zegt Jozé van der Voort, secretaris van de Stichting, “maar ook het orgel is een rijksmonument!” “En dat al sinds 1939,” vult Johan Vos aan. “In dat jaar kwam het orgel op een lijst monumenten waarvan aan de bezettende machten werd gevraagd deze te ontzien bij oorlogshandelingen.”

OORSPRONKELIJK Het orgel werd gebouwd door Jacobus Vollebregt tussen 1876 en 1878. Vos is vanaf 2006, na de afronding van een grote restauratie, de vaste organist. Met bescheiden trots vertelt hij dat van alle Vollebregt-orgels dit het meest gave exemplaar is. “Het is vrijwel in zijn oorspronkelijke staat, en is een van de weinige Vollebregt-orgels die nog klinken zoals in het begin, met zachte en lieflijke registers.”

GESCHENK In 1878 was het orgel een geschenk van de parochianen aan hun pastoor Claasen. In de beginjaren van onze huidige eeuw werd het orgel gerestaureerd voor €3 ton. Een aanzienlijk deel is opgebracht door de Ouderkerkse bevolking en, andermaal, de parochianen.

VEELZIJDIG Vos: “Ook interessant: dit orgel is geënt op de beweging van het Caecilianisme. Zij wilden alle franje weren - terug naar de zuivere kerkmuziek, het gregoriaans. Het orgel mocht niet domineren. Maar in onze concerten is er zo veel, zo diverse muziek op gespeeld. Onlangs nog operette, en dat klonk geweldig. Je kunt met dit orgel heel veel kanten op.”

CONCERTEN Om fondsen te vergaren voor het onderhoud van het orgel onderneemt de Stichting allerlei initiatieven die een breder gebruik van het instrument bevorderen. Onder andere de Lunchtijd- en Zondagmiddagconcerten. Daar treden professionele musici met concertervaring op. Vaak speelt het orgel een rol in die concerten, maar niet altijd.

NIET-WESTERS Vos: “We zoeken naar nieuwe wegen, ook niet-westerse muziek. Zo hadden we al een Zuid-Amerikaans programma. En het laatste concert, van Laurens de Boer op piano, bestond uit muziek vanuit alle hoeken van Afrika. Het publiek was laaiend enthousiast.” Van der Voort: “We houden ogen en oren open voor nieuw talent. En natuurlijk voor nieuw publiek. Misschien gaan we iets doen voor schoolkinderen. Tenslotte hebben zij de toekomst.”

TIJDREIS Maar eerst maken we een reis door de tijd: ‘Van Mozart naar Gershwin’ op 19 oktober, 12.30-13 uur. Op het programma staan Delen uit Kerksonates van Wolfgang Amadeus Mozart en Fantasie van Johann Ludwig Krebs, beide uit de 18e eeuw. Uit de 19e eeuw krijgen we Canon in the fifth op. 68 van Horatio Parker te horen. Uit recenter tijden is Blues from an American in Paris in een arrangement van Michele Mangani. Judith Mos speelt klarinet, Henk Trommel horen we op kistorgel, piano én op het fameuze Vollebregt-orgel.