• Dankzij de hond kan de visueel gehandicapte zelfstandig op pad

    Niels Wenstedt

Hooggeschoolde honden

Marion Kiewik

Open huis onlangs bij KNGF Geleidehonden. Hoewel knuffelen met honden er nauwelijks in zat. Zij hadden weekendrust, net als hun trainers, na een zware werkweek. Een geleidehond ‘beleven’, dat kon wél.

Normaal gesproken moet je een afspraak maken voor een bezoek. Logisch natuurlijk, want de honden zijn doordeweeks meestal buitenshuis, om te trainen. Maar deze keer, Amstellanddag 2018, kon je zomaar binnenlopen bij Koninklijk Nederlands Geleidehonden Fonds (KNGF) op Amsteldijk Noord in Amstelveen, net buiten Ouderkerk. Wat velen deden. Om een demonstratie met een geleidehond te bewonderen. Of om te ervaren hoe het is om als slechtziende met een geleidehond door Amsterdam te lopen. Gesimuleerd dan, op een loopband en met een virtual realitybril op, de zogenaamde ‘beleving’.

MAATWERK Een blindengeleidehond, die kennen de meeste mensen wel. KNGF leidt ze al ruim 80 jaar op. Maar vanaf 2007 zijn daar nog drie soorten geleidehonden bijgekomen. Charlot Lammers van KNGF Communicatie legt het allemaal uit: “Al onze honden leren een aantal basisvaardigheden. De gespecialiseerde assistentiehond helpt mensen met een lichamelijke beperking. De deur opendoen of een keukenkastje, wasgoed uit de machine halen, hulp bij aan- en uitkleden. Deze hond levert echt maatwerk, onze instructeurs leren ze precies datgene aan wat hun toekomstige baas nodig heeft.”

AUTISME Dan is er de autismegeleidehond, voor kinderen met autisme van 3 tot 7 jaar. “Door het kind buitenshuis aan de hond te koppelen, loopt het minder gemakkelijk weg. En het kind wordt rustiger van de hond. Angstige kinderen worden zelfverzekerder. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat een gezin dat weinig de deur uitging nu weer samen op pad kan gaan.”

PTSS De buddyhond wordt getraind om een maatje te zijn voor (oud-)geüniformeerden - politie, brandweer, oorlogsveteranen - met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). “Deze honden geven vooral sociale steun. Daardoor heeft hun baas hopelijk minder last van angstaanvallen en slapeloosheid. De hond leert ook heel praktische vaardigheden aan, zoals de baas wakker maken wanneer die een nachtmerrie heeft.”

VISUELE BEPERKING Ten slotte, de ‘good old’ blindengeleidehond. Deze hond leidt zijn visueel gehandicapte baas om allerlei obstakels heen. “En dan hebben we het niet alleen over foutgeparkeerde fietsen, of een gat in de weg. Nee, de hond kijkt ook omhoog en ontwijkt laaghangende takken of een zonnescherm.”

ORGANISATIE KNGF heeft rond de 90 medewerkers. Dat zijn de mensen op kantoor, zoals de administratie, communicatie en het servicebureau voor bijstand aan puppypleeggezinnen en aan de bazen van de geleidehonden. De kennelmedewerkers geven de honden te eten, regelmatig een borstelbeurt, soms een lekkere massage, en spelen met ze. Er zijn instructeurs die de puppypleeggezinnen begeleiden. En natuurlijk de geleidehondeninstructeurs die de honden trainen. Lammers: “Zij gaan dagelijks met de honden op pad om ze te wennen aan allerlei situaties waarin de honden straks hun baas gaan ondersteunen. Ze oefenen in de drukte in de Pijp in Amsterdam of op de markt in Amstelveen, ze gaan ermee in het openbaar vervoer, laten ze los in het Amsterdamse Bos. En leren ze om dan ook weer terug te komen.”

PUPS Dat klinkt als een hogeschool voor honden. “Zeg maar gerust: universiteit,” kaatst Lammers terug. Maar voordat het zover is... De hondjes zijn gefokt door KNGF maar de moederhond logeert bij een fokgastgezin waar het nest wordt geboren. Als de kleintjes zevenenhalve week oud zijn, worden ze ondergebracht bij een puppypleeggezin en daar blijven ze ruim een jaar. “In die tijd leren de ‘pleegouders’ ze allerlei vaardigheden zoals in de goot plassen, reizen met openbaar vervoer, omgaan met kinderen, zich netjes gedragen in een restaurant. De pups leren ook de basiscommando’s zoals: mand - zit - blijf! Het is behoorlijk intensief voor het gezin. Maar ze krijgen regelmatige begeleiding van onze instructeurs, zowel bij de verzorging als de opleiding.”

VRIJWILLIGERS Al deze klussen krijgt het KNGF niet voor elkaar zonder de hulp van vrijwilligers. Honderden zijn het er, en ze worden enorm gewaardeerd. Kennelmedewerkers, fokgastgezinnen, ambassadeurs. “En niet te vergeten de puppypleeggezinnen - daarvan hebben we er momenteel trouwens te weinig. We stellen wel voorwaarden: je moet gemotiveerd zijn, het grootste deel van je tijd met de hond doorbrengen, geen kinderen van onder de 4 jaar hebben. Er wordt van je verwacht dat je in de bebouwde kom woont en een auto hebt.”

GELUKKIG “Maar daar staat veel tegenover. Je kunt een jaar lang genieten van een pup, je mag er met recht trots op zijn als je een zelfverzekerde en gehoorzame hond aflevert bij de opleiding in Amstelveen, en vooral heb je de wetenschap dat je op termijn iemand heel gelukkig maakt met ‘jouw’ hond.” Lees er meer over op geleidehond.nl/pleegpup.

En als dat allemaal voorlopig wat teveel gevraagd is, onderga dan eerst eens de ‘geleidehondenbeleving’. Twee keer per week bij KNGF. Wel van tevoren aanmelden via de website geleidehond.nl.