• Pastor Eugène Brussee en dominee Benedikte Bos op de Kerkbrug.

    Naomi Heidinga

Grenzen kerken vervagen

Naomi Heidinga

Samenwerken en elkaar waar mogelijk versterken, dat geldt voor de katholieke en protestante gemeente. Zo zijn er regelmatig Oecumenische diensten, worden samen cursussen gegeven en in december vindt voor het eerst een Herdertjestocht plaats.

Ouderkerkse kerken werken waar mogelijk samen

Sinds september heeft de Amstelkerk een nieuwe predikant: Benedikte Bos. Ze volgt Jos de Heer op. Bos werd in 1967 in Harderwijk geboren. Haar vader was predikant. Benedikte studeerde acht jaar theologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In 1995 ging ze aan de slag in Oudemirdum, Friesland. "Dat was een agrarische gemeente. Ik had het daar naar mijn zin, maar na vijf jaar wilde ik wel door, voor mijn gevoel was er meer op de wereld. In 2000 kreeg ik een baan in Bilthoven," aldus Bos. Een intellectuele gemeente, met onder meer hoogleraren die werken voor Universiteit Utrecht. "Ouderkerk is een mooie mix: enerzijds zijn er agrariërs die met de voeten in de modder staan, anderzijds wonen hier de CEO's van de Zuidas."

VERTROUWD "Het voelt hier heel vertrouwd." Dat geldt ook voor de contacten met de katholieke kerk. Onder haar voorganger werkten beide kerkgemeenschappen waar mogelijk al samen. "De samenwerking met Benedikte is als vanzelfsprekend," aldus Eugène Brussee, pastor van de Sint Urbanusparochie.

Vroeger ondenkbaar, nu voor de hand liggend: de samenwerking tussen verschillende kerkgenootschappen. "We doen verschillende dingen samen. Bijvoorbeeld de Oecumenische viering, waarbij de pastor en predikant bij elkaar de preek verzorgen. Ook organiseren we samen Bèta cursussen, waarbij mensen kunnen ontdekken wat het geloof inhoudt."

"Mijn eerste dienst in de Sint Urbanus ging over Maria," vertelt Bos. "Thuis staat een Mariabeeld." Niet vanzelfsprekend voor iemand uit de Protestantse kerk. "Toen de beroepingscommissie bij ons thuis kwam, kreeg ik daar vragen over. Niet uit afwijzing, maar uit nieuwsgierigheid." Zo vervagen de grenzen tussen beide geloven. Elementen uit de ene traditie krijgen soms betekenis in een andere traditie. "Over Mariabeelden gesproken: ik mocht een keer een huwelijk voltrekken in de Amstelkerk," vertelt de pastor. "Het echtpaar wilde graag een Mariabeeld hebben staan in de kerk. Daar ging ik, de brug over, met een Mariabeeld onder mijn arm."

VERSCHILLEN Naast overeenkomsten zijn er ook verschillen tussen de kerken, die niet zo snel zullen verdwijnen. Het vieren van de Mis en het wekelijks ontvangen van de communie is bijvoorbeeld typisch katholiek. "Tijdens de dienst ga ik minder in op de Bijbel, en verwerk ik meer alledaagse situaties in mijn preek. Katholieken hebben over het algemeen minder Bijbelkennis dan protestanten," aldus Brussee.

"Ik vind het mooi dat de pastor in de kerk meer op gelijke hoogte staat met de kerkgangers. Zo wordt het woord van God niet vanuit de hoogte op de mensen uitgestort. In Bilthoven stond het preekgestoelte op gelijke hoogte met het podium. In de Amstelkerk moet ik een trap op voor het preekgestoelte," aldus Bos. "De eerste keer dat ik een dienst verzorgde in de Amstelkerk vond ik dat wel spannend," vertelt Brussee. "Aan de andere kant is het ook wel weer mooi: je kunt iedereen goed zien. Niet om te controleren of ze wel opletten, maar het is wel fijn om te zien hoe mensen op je preek reageren."

Ondanks de vervagende grenzen en een terugloop in het aantal kerkgangers, is een fusie van de kerken nog ver weg. "Beide kerkgenootschappen hebben bestaansrecht," aldus Brussee. "Al is het geen gemakkelijke tijd voor de kerk en kerkgangers. We moeten concurreren met andere dingen als sport en hobby's. Vanwege de schandalen in de kerk is het een makkelijke tijd om af te haken. Tegelijkertijd betekent het dat de mensen die nog wel naar de kerk gaan, daar bewust voor kiezen."

NIEUWE TIJD "We staan met een oude traditie in een nieuwe tijd. We zullen op zoek moeten gaan naar nieuwe manieren om het geloof te belijden. We moeten er echter wel voor waken om geen evenementenkerk te worden, dingen te gaan doen die te ver van ons afstaan. Dan moet het elke week gekker en grootser, terwijl de kerk ook juist een rustpunt kan zijn in iemands leven." Initiatieven om dingen anders te doen moeten vooral uit de gemeenschap zelf komen, in plaats van uit de koker van pastor of predikant. "Een mooi voorbeeld is de Herdertjestocht, die 22 december plaatsvindt. Dat idee komt vanuit iemand van de kerk. Dit pakken we gezamenlijk, met drie kerken op. Ook de Elimkerk doet mee."

"Kinderen maken bij de Herdertjestocht een wandeling door het dorp en komen onderweg langs verschillende scenes uit het kerstverhaal," aldus Bos. "Denk aan een scene met de wijzen, de herders op het veld en de volkstelling. Het eindigt bij de Sint Urbanus, daar wachten wij de kinderen als Jozef en Maria op. We vragen Ouderkerkers om een lichtje neer te zetten voor de ramen. Zo wordt het een feest voor heel Ouderkerk."